De Nieuwe Wildernis (2013): Nederlandse light variant van een BBC natuurproductie

/

Twee jaar lang filmden regisseurs Mark Verkerk en Ruben Smit de Oostvaardersplassen in Flevoland met als resultaat De Nieuwe Wildernis: een natuurdocumentaire in de traditie van de BBC-documentaire Planet Earth en de vele verschillende remakes die daarna volgenden.

Want dat het publiek de laatste tien jaar is doodgegooid met superscherpe in HD gefilmde natuurdocumentaires staat vast, met films en documentaires als bijvoorbeeld Planet Earth, Earth, The Blue Planet en Life (klik op de titels om direct naar de Netflix films te gaan). Maar dat weerhield Verkerk en Smit er niet van om toch De Nieuwe Wildernis te maken. Ze besloten om vier seizoenen lang de dieren rond en in de Oostvaardersplassen te filmen om op deze manier te laten zien dat er zelfs in ons dichtbevolkte Nederland plek is voor een prachtig natuurgebied met bijvoorbeeld de grootste groep wilde konikpaarden van Europa.

Dierlijke hoofdpersonen

In De Nieuwe Wildernis volgen we een aantal hoofdpersonages: de konikpaarden, de vossen, de edelherten, de zeearenden en de ijsvogels. We zien ze in zomer genieten van het mooie weren en kinderen krijgen, terwijl ze in de winter moeten vechten voor de kou en het weinige voedsel dat er nog te vinden is.  Omdat er ook aandacht is voor de andere dieren krijgen we als kijker duidelijk te zien dat dit hele gebied met elkaar verbonden is via deze verschillende dieren en flora. Zo eet de één de andere bijvoorbeeld op, terwijl andere dieren elkaar juist, zowel bewust als onbewust, helpen met overleven.

Deze symbiose wordt mooi geïllustreerd in de scène waarin we in close-up de stront van de konikpaarden zien, de uitwerpselen waarvan de geur volgens de voice-over iets zegt over het karakter van het desbetreffende paard, waarin verschillende strontvliegen wachten om hun vrouwtjes uit de lucht te kunnen grijpen. De nietsvermoedende vrouwtjes komen af op de geur van de poep van de konikpaarden, worden vervolgens gegrepen door één van de mannetjes en dan kan de verkrachting beginnen. Het moet wel gezegd worden dat deze mannetjes vervolgens de vrouwtjes beschermen tot de eitjes uitkomen. Mooie wereld is het toch, die dierenwereld.

Muziekgebruik en voice-over

De cinematografie van De Nieuwe Wildernis is dus prachtig. Zowel de scherpte van de ingezoomde HD-shots als het kleurgebruik zorgen ervoor dat de beelden op zichzelf al zeer de moeite waard en verhalend zijn. Daar heb je de voice-over of de muziek dus niet voor nodig, maar hier dachten de makers blijkbaar anders over. Deze muziek is namelijk te aanwezig en te sturend. Het is te gericht op het creëren van drama. En ook de voice-over, gedaan door Harry ‘Albert Heijn’ Piekema, was een groot minpunt. Hij probeerde afwisselend poëtisch uit de hoek te komen met mooi gestileerde volzinnen, terwijl het volgende moment een kinderachtige en makkelijke scorende grap werd gebruikt. Deze afwisseling werkte niet. Zelfs als je het niet vergelijkt met de legendarische stem van Sir David Attenborough is het niveau niet al te best.

De makers willen een verhaal vertellen ‘voor de hele familie’, maar hebben daarbij de pech dat het leven in de Oostvaardersplassen een stuk rustiger is dan bijvoorbeeld in Afrika. Dat maakt De Nieuwe Wildernis een stuk minder spectaculair dan z’n BBC-neefjes, maar daar kunnen zowel de dieren als de makers uiteraard niks aan doen. Flevoland is nu eenmaal niet te vergelijken met bijvoorbeeld een Afrikaanse steppe waarop een groep allesverslindende leeuwen de dienst uit maakt, zelfs niet met de grootst mogelijke fantasie.

De Nieuwe Wildernis kan daarom gezien worden als een light versie van de HD-natuurfilm. Een documentaire die qua beeld prachtig is, maar toch iets minder spannend dan de BBC-producties. En tegelijkertijd een film die qua voice-over en muziek op bepaalde momenten irritatie weet op te wekken. Dit alles betekent niet dat De Nieuwe Wildernis een slechte documentaire is geworden, aangezien lightproducten soms ook een lekker en leuk alternatief kunnen zijn voor de volle producten. Persoonlijk prefereer ik alleen toch de vollere (BBC) producten, maar dat is een kwestie van smaak.

  • Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Pinterest