son of saul recensie review

Son of Saul (2015): Claustrofobische kijkervaring in Auschwitz

[yasr_overall_rating size=”small”]

De gehele film zien we een dans tussen de hoofdpersoon en de cameraman in een gruwelijke omgeving. Als we de film Saul Fia, in het Engels vertaald als Son of Saul, in één zin zouden moeten typeren zonder al te veel weg te geven, dan zouden dit de woorden worden waarmee we dat zouden doen.

Son of Saul is een film over het vernietigingskamp Auschwitz, gemaakt door de Hongaarse regisseur László Nemes. Gedurende ruim 100 minuten volgen we de gevangen hoofdpersoon Saul Ausländer (Géza Röhrig). Hij “werkt” daar, zelf ook Jood zijnde, bij het Sonderkommando. Een groep die als taak heeft om de overige Joden zo snel mogelijk de gaskamers in te begeleiden, na de douche de gaskamers moet schoonmaken en allerlei andere klussen.

Als een kleine jongen de douche in het begin van de film overleeft, wordt er een Duitse arts bijgehaald om hem even te onderzoeken en vervolgens wel te laten stikken. Saul ziet het gebeuren en besluit vrijwel direct dat hij deze jongen, die hij verder niet kent, als zijn eigen zoon te zien.

Hij wil hem een waardig afscheid geven, niet in een oven maar in een net graf. En daar hoort een rabbi bij om een gebed voor te dragen als de jongen wordt begraven. We volgen Saul vervolgens in zijn bizarre queeste door het kamp om deze, door zichzelf opgelegde doelstelling, te voltooien.

De camera blijft daarbij de gehele tijd achter en rondom de hoofdpersoon, dansend om hem heen, als een bewaker die hem nooit uit het oog verliest. Het zorgt voor een benauwende ervaring. Alles komt tien keer zo hard binnen dan wanneer je alles van een afstandje zou kunnen bekijken, zoals bij veel concentratiekampfilms het geval is.

Door als regisseur vervolgens ook nog eens voor een aspect ratio van 1.37 op 1 te kiezen, in plaats van het gebruikelijke 2.35 op 1, wordt de kijkervaring alleen nog maar benauwder. Het scherm wordt hierdoor een stuk minder breed en dus compacter. Je voelt je hierdoor als kijker opgesloten in een hel van gaskamers, naakte Joodse lichamen die “stukken” worden genoemd en kuilen waarin Joden worden gegooid en vernietigd.

Vluchten lukt niemand, zowel de hoofdpersoon niet als de kijker. Het plot, de cameravoering en het beeldformaat versterken dit gevoel dus nog eens. Het zorgt voor een claustrofobische kijkervaring die je bij je lurven pakt en niet meer loslaat. Het maakt dat de film je hoe dan ook emotioneel zal gaan raken. Of die emotie positief of negatief zal uitpakken, ligt aan de kijker. Bij de schrijver van dit stukje kwam Son of Saul in ieder geval mokerhard binnen.

De film won in mei 2015 al verschillende prijzen op het filmfestival van Cannes en wij hopen dan ook dat de speelfilm snel op Netflix te zien zal zijn. Kan je daar niet op wachten, dan kan je Son of Saul vanaf 5 november 2015 in de Nederlandse bioscopen zien. Ben je geïnteresseerd in andere films, documentaires en achtergrondinformatie over Auschwitz of de WOII in z’n algemeen, dan raden we je onze artikelen 70 jaar na de bevrijding van Auschwitz van begin dit jaar en 70 jaar bevrijding van mei 2015 aan.

son of saul recensie Saul Fia review
Saul Auslander (l) gespeeld door Géza Röhrig. Bron: Son of Saul.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.